Ang Alingawngaw ng Pharmally at ang Aral ng Kasaysayan

Muling binalikan ni Gordon ang isa sa pinakamalaking imbestigasyon na kaniyang pinunuan—ang Pharmally scandal. Dito, nakita ang tila sabwatan sa pagitan ng mga opisyal ng gobyerno at isang maliit na kumpanya na walang sapat na kapital ngunit nakakuha ng bilyon-bilyong kontrata para sa medical supplies noong panahon ng pandemya.

Para kay Gordon, ang Pharmally ay hindi lamang isang kaso ng overpricing; ito ay isang simbolo ng kawalan ng malasakit sa gitna ng krisis. Habang ang mga nars at doktor ay nagbubuwis ng buhay at ang mga mamamayan ay nagugutom, may mga indibidwal na nagpapakasasa sa pera ng bayan. Ang pagkadismaya ni Gordon ay nagmumula sa katotohanang hanggang ngayon, marami pa rin sa mga pangunahing aktor sa isyung ito ang hindi pa rin ganap na napapanagot.

“Ang hustisya ay hindi dapat pumipili ng panahon o ng tao,” aniya. Ang aral ng Pharmally ay dapat na magsilbing babala na hangga’t may mga “protektor” sa loob ng gobyerno, mananatiling butas ang ating sistema.

Flood Control: Bilyon sa Tubig, Milyon sa Bulsa?

Isa pang isyu na tinalakay ni Gordon na malapit sa sikmura ng mga Pilipino ay ang mga flood control projects. Taon-taon, bilyon-bilyon ang inilalaan para sa mga dike, kanal, at dredging projects, ngunit sa kaunting ulan lamang ay lubog pa rin ang maraming bahagi ng Metro Manila at mga probinsya.

Ayon sa panayam, nakapagtataka na ang mga proyektong ito ay tila “never-ending.” May mga lugar na paulit-ulit na ginagawan ng kalsada o drainage ngunit wala namang nakikitang improvement sa baha. Naniniwala si Gordon na ito ay isa sa mga pangunahing pinagmumulan ng “kickback” o komisyon. Ang mga proyektong ito ay mahirap i-audit dahil ang mga gawaing sibil ay madalas na “natatabunan” na ng lupa o tubig, kaya naman madaling dayain ang mga sukat at materyales na ginamit.

Ang panawagan ni Gordon ay ang pagkakaroon ng isang transparent monitoring system kung saan ang bawat mamamayan ay makikita kung magkano ang pondo, sino ang contractor, at ano ang timeline ng proyekto. Sa ganitong paraan, ang taumbayan mismo ang magsisilbing bantay sa kanilang sariling komunidad.

Ang “Colonial Hangover” at ang Sikolohiya ng Takot

Sa isang mas malalim na sosyolohikal na obserbasyon, tinalakay ni Gordon ang konsepto ng “colonial hangover.” Ayon sa kaniya, marami pa ring Pilipino ang may mentalidad na kailangang sumunod na lamang sa kung sino ang nasa itaas, kahit na mali na ang ginagawa. Ang takot na ito sa awtoridad ay nagmula pa sa daan-daang taon ng pananakop, at ito ang ginagamit ng mga modernong diktador at corrupt na opisyal upang manatili sa kapangyarihan.

“Kailangan nating basagin ang siklo ng takot,” giit ni Gordon. Ang bawat Pilipino ay may boses at may karapatang magtanong. Ang pagiging “loyal” sa isang politiko ay hindi dapat hihigit sa pagiging loyal sa bayan. Ang kaniyang mensahe ay malinaw: ang tunay na kalayaan ay nagsisimula sa pag-iisip na tayo ang boss ng mga opisyal na ito, at hindi sila ang ating mga panginoon.

Ang Papel ng Kabataan at ng Teknolohiya

Sa huling bahagi ng kaniyang pahayag, binigyang-diin ni Gordon ang mahalagang papel ng kabataan sa pagbabago. Sa panahon ng social media, mas madali nang magpakalat ng impormasyon, ngunit mas madali na rin ang magpakalat ng fake news. Hinimok niya ang mga kabataan na maging mapanuri at huwag magpadala sa mga “troll” o mga bayarang propagandista.

Ang teknolohiya ay dapat na gamitin upang ilantad ang mga maling gawain. Ang mga video ng mga hindi natapos na proyekto, ang mga dokumento ng kuwestiyonableng transaksyon—lahat ng ito ay maaaring gamitin bilang ebidensya sa korte ng opinyon ng publiko. Ngunit kasabay nito, kailangan din ang tamang edukasyon at pag-unawa sa kasaysayan upang hindi na maulit ang mga pagkakamali ng nakaraan.