Ang Sigaw ng mga Residente: Kulang sa Taas, Kulang sa Tibay

Bukod sa kalidad ng materyales, isa pang malaking pagkakamali ang lumutang: ang disenyo at taas ng dike. Sa pakikipag-usap ng pamahalaan sa mga residente, lumabas ang isang masakit na katotohanan. Ang dike na itinayo ay mas mababa pa kaysa sa antas ng baha na nararanasan ng mga tao sa loob ng maraming taon.

Ipinakita ng mga residente ang mga marka ng putik sa kanilang mga pader—mga pilat ng nakaraang mga bagyo na nagpapatunay kung gaano kataas ang tubig. Ang bagong gawang dike? Ni hindi umabot sa kalahati ng taas ng mga markang iyon. Kung hinayaan ang proyektong ito, magmumukha lamang itong dekorasyon sa gilid ng ilog na lulubog din sa sandaling dumating ang unang malakas na ulan ng panahon.

Dito pumasok ang mabigat na desisyon ng DPWH: Ang dike ay kailangang gibain. Hindi ito maaaring i-repair o patungan lang. Kailangan itong bunutin mula sa pundasyon dahil ang mismong base nito ay hindi mapagkakatiwalaan. Ngunit ang pagtatama sa pagkakamaling ito ay hindi libre; mayroon itong kapalit na hindi lamang pera, kundi maging ang katahimikan ng ilang pamilya.

Ang Masakit na Sakripisyo ng 54 na Pamilya

Upang makabuo ng isang tunay na flood wall—isang harang na sapat ang taas at sapat ang kapal ng pundasyon upang labanan ang malakas na pressure ng tubig—kailangang baguhin ang tinatawag na alignment ng proyekto. Hindi ito maaaring itayo sa dati nitong pwesto dahil kailangan ng mas malapad na base. Ang tanging paraan ay ang pag-usog ng konstruksyon papasok sa mga residential areas.

Nagdulot ito ng matinding pag-aalala sa 54 na pamilya sa Barangay Calizon na ang mga bahay ay direktang matatamaan ng bagong plano. Marami sa kanila ang doon na ipinanganak at lumaki. Ang bawat hollow block ng kanilang mga bahay ay pinaghirapan sa loob ng maraming taon ng pagtatrabaho. Ngayon, kailangang gibain ang kanilang mga tahanan para sa isang proyektong sila rin naman ang dapat makinabang.

Isang emosyonal na sandali ang nasaksihan nang humarap ang mga residente kay Secretary Dizon at Mayor Lem Faustino. “Hindi po ba pwedeng sa gilid na lang ng ilog kumuha ng space? Bakit po kailangang ang bahay namin ang gibain?” tanong ng isang nanay na hindi mapigilan ang pagluha.

Paliwanag naman ng mga inhenyero, ang pag-usog ng dike sa bahagi ng ilog ay lalong magpapakipot sa daluyan ng tubig. Kapag uminit o kumipot ang ilog, lalong bibilis ang agos at lalong tataas ang level ng tubig (bottleneck effect), na maglalagay sa mas malaking panganib sa buong bayan ng Calumpit. Sa madaling salita, ang pagsakripisyo sa 54 na bahay ay ang tanging paraan upang mailigtas ang mahigit 3,000 pamilya sa paligid.